بیماری آنفلوانزا

بیماری آنفلوانزاcolds1
تعریف:آنفلوانزا بیماری ویروسی حاد دستگاه تنفسی است که با تب، سردرد، درد عضلانی، تعریق، آبریزش بینی، گلودرد و سرفه تظاهر می کند. سرفه اغلب شدید و برای مدتی طولانی ادامه می یابد ولی سایر نشانه های بیماری بعد از ۲ تا ۷ روز خود به خود بهبودی پیدا می کند. شناسایی بیماری معمولاً بر اساس مشخصات اپیدمیولوژیک آن صورت گرفته و موارد تک گیر آن را فقط با کمک روش های آزمایشگاهی می توان تشخیص داد. آنفلوانزا در افراد مختلف ممکن است از سایر بیماری های ویروسی دستگاه تنفس قابل تشخیص نباشد. اشکال بالینی بیماری متفاوت بوده و ممکن است نشانه هایی مثل سرماخوردگی، برونشیت، پنومونی ویروسی و بیماری های حاد غیرقابل افتراق دستگاه تنفسی را نشان می دهد. اختلالات دستگاه گوارش (تهوع، استفراع و اسهال) نیز بروز می کند ولی در کودکان ممکن است همراه با نشانه های ریوی باشد، در همه گیری آنفلوانزا با سوش های ویروسی (A(H1N1 و B در حدود ۲۵% کودکان در مدرسه ها مبتلا به عوارض گوارشی شده اند.

اپیدمیولوژی:

اهمیّت آنفلوانزا در سرعت انتشار همه گیری ها، وسعت و تعداد مبتلایان و شدّت عوارض آن، به خصوص ذات الریه ویروسی و باکتریایی می باشد. در همه گیرهای بزرگ شکل شدید یا کشنده بیماری بیشتر نزد سالمندان و افرادی که به دلیل عوارض مزمن قلبی، ریوی، کلیوی، بیماری های متابولیک، کم خونی و یا نارسایی ایمنی ناتوان شده اند مشاهده می شود.

آنفلوانزا به شکل جهانگیر، همه گیری های وسیع، کوچک، منطقه ای و تک گیر مشاهده می گردد. در ۱۰۰ سال گذشته جهانگیری های بیماری در سال ۱۹۱۸، ۱۹۵۷ و ۱۹۶۸ اتفاق افتاده است. میزان حمله در همه گیری هایی که در اجتماعات بزرگ اتفاق می افتد معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰% است در حالی که در اجتماعات بسته مثل مدرسه های شبانه روزی و یا خانه سالمندان به ۵۰% و بیشتر می رسد. همه گیری ها در مناطق معتدل بیشتر در زمستان و در نواحی گرمسیر بیشتر در ماه های بارانی سال اتفاق می افتد ولی این روند فصلی بروز همه گیری ها همواره ثابت نبوده و ممکن است موارد تک گیر و یا همه گیر بیماری در هر زمانی بدون ارتباط با فصل اتفاق افتد. نوترکیبی ویروس بین سروتیپ های مختلف ویروس A در خوک و انسان، پرندگان وحشی و اهلی، اردک و بوقلمون گزارش داده شده است. ویرسوهای آنفلوانزایی که جهانگیری های سال های ۱۹۱۸، ۱۹۵۷ و ۱۹۶۸ را به وجود آورده دارای ژن های بسیار نزدیک به ژن ویروس آنفلوانزای پرندگان بوده اند. برای اوّلین بار در دنیا ویروس آنفلوانزای انسانی در سال ۱۹۳۳ میلادی جداسازی گردیده است.

عامل عفونت:

ویروس آنفلوانزا از خانواده ارتومیکسوویرویده است که سه تیپ A، B و C دارد. آنفلوانزای تیپ A با زیر گونه های (H2N2, H3N2, H1N1) توانسته است همه گیری ها و جهانگیری های بیماری را ایجاد نماید. تیپ B ویروس با میزان کمتری مسئول ایجاد همه گیری های منطقه ای یا گسترده و تیپ C در ایجاد موارد تک گیر و همه گیری های کوچک موضعی نقش داشته است. تیپ های ویروسی به وسیله خصوصیات آنتی ژنی دو نوع پروتیئن نسبتاً ثابت آنها، (نوکلئوپروتئین و ماتریس پروتئین)، تشخیص داده می شوند. زیر گونه های آنفلوانزای A بر اساس خصوصیات آنتی ژنیک گلیگوپروتئین های سطحی آنها، (هماگلوتینین (H) و نوآمینیداز (N)) طبقه بندی می شوند. موتاسیون مکرر ژن های گلیکوپروتیئن های سطحی ویروس های آنفلوانزای Aو B منجر به ایجاد تیپ های تاکنون می شود که بر اساس منظقه جغرافیایی، شماره کشت و سال جدا شدنشان نامگذاری می شوند. تاکنون ۱۶ هماگلوتینین (H) و ۹ گونه نورآمینیدار (N) برای تیپ A شناخته شده است.
ایجاد زیر گونه های کاملاً جدید آنتی ژنی (Antignic shift) در فواصل نامنظم و تنها برای ویروس های آنفلوانزا اتفاق می افتد و همین تیپ های ویروسی جدید هستند که جهانگیری های بیماری را بوجود می آورند. این ویروس ها نتیجۀ ترکیب غیرقابل پیش بینی آنتی ژن های ویروس های آنفلوانزای انسان با ویروس های آنفلوانزای خوکی و یا پرندگان می باشند. تغییرات نستباً جزیی آنتی ژنی (Antignic drift) در ویروس های A و B به طور دائم همه گیری های مکرر و منطقه ای را ایجاد می کند و باعث می گردد که سالیانه ترکیب واکسن آنفلوانزا عوض شود.

تغییرات آنتی ژنیک ویروس آنفلوانزا:

یکی از نماهای مشخص و منحصر به فرد ویروس آنفلوانزا تغییرات مکرر در آنتی ژن های آن می باشد. این تغییرات به عنوان تغییرات آنتی ژنیک نامیده می شوند. تغییرات ساختمان ژنی ویروس منجر به عفونت های متغیر کوچک یا بدون مقاومت در جمعیّت در معرض خطر می گردد. پدیدۀ تغییرات آنتی ژنی دلیلی برای تدوام اپیدمی های بزرگ بیماری در جوامع انسانی می باشد.

تغییرات آنتی ژنیک به طور اساسی به دو دسته دریفت و شیفت آنتی ژنیک تقسیم می شوند:

  • دریفت آنتی ژنیک (Antigenic Drift): به تغییرات کوچک که به طور مداوم در ویروس اتفاق می افتد اطلاق می گردد . (این تغییرات هر سال یا هر چند سال روی می دهد).

flu-1

  • شیفت آنتی ژنیک (Antigenic Shift): تغییرات عمده در ویروس آنفلوانزا منجر به شیفت آنتی ژنیک شده و پاندمی وحشتناک را به علّت ویروس های جدید که جمعیّت انسانی نسبت به آن ایمنی ندارند ایجاد می کند. این تغییرات هر ۱۰ تا ۳۰ سال پس از چرخش ویروس در محیط ایجاد می گردد.

flu-2

ترشح ویروس:
ویروس را قبل از شروع علایم بیماری (۲۴ ساعت قبل) در ترشحات دستگاه تنفسی فرد آلوده می توان شناسایی نمود. به طور معمول ویروس بعد از ۵ تا ۱۰ روز در ترشحات ویروسی فرد آلوده قابل گزارش نیست.

مخزن:
انسان مخزن اوّلیه ویروس های آنفلوانزای انسانی است. حیوانات پستاندار مثل خوک و پرندگان احتمالاً به عنوان مخازن سروتیپ های ویروسی جدید برای انسان به دلیل نوترکیبی ژنتیکی ویروس های انسانی و حیوانی، عمل می کنند. یک زیر گونه جدید ویروس آنفلوانزا جدی می تواند از طریق ابتلای افرادی که فاقد ایمنی نسبت به آن هستند باعث ایجاد جهانگیری بیماری گردد.

روش انتقال:
مهم ترین راه انتقال ویروس در محیط های بسته پر جمعیّت مثل اتوبوس از طریق هوا می باشد. از آنجا که ویروس آنفلوانزا ممکن است ساعت ها در شرایط سرد و رطوبت که در محیط، زنده بماند انتقال ویروس از طریق ترشحات آلوده نیز میتواند صورت گیرد.

دوره کمون:
این مدّت کوتاه بوده و معمولاً بین ۱ تا ۳ روز است.

دوره واگیری:
دفع ویروس احتمالاً در بالغین بین ۳ تا ۵ روز بعد از بروز نشانه های بالینی بیماری و در کودکان تا ۷ روز بعد از آن ادامه خواهد داشت.

حساسیّت و مقاومت:
وقتی که یک زیر گونه جدید ویروسی ظاهر می شود تمام کودکان و بالغین، غیر از آنهایی که هنگام بروز همه گیری قبلی با ویروسی مشابه از نظر آنتی ژنتیک و یا نزدیک به آن آلوده شده اند، حساس خواهند بود. مصونیت تنها در مقابل همان سوشی ویروسی که بیماری را ایجاد کرده به وجود می آید ولی دوام و قوام آن بستیگی به تغییران آنتی ژنی (Antigenic Drift) و دفعات آلودگی قبلی دارد. تزریق واکسن، آنتی بادی مربوط به ویروس های موجود در آن واکسن را ایجاد نموده و اگر شخصی واکسینه شده تماس با سروتیپ مشابه سروتیپ های موجود در واکسن را داشته باشد، این تماس برای او جنبه یک تزریق یادآور را پیدا خواهد کرد. در همه گیری ها میزان حمله در گروه های سنی مختلف منعکس کننده میزان کسب ایمنی آنها در تماس های قبلی با سوش ویروسی مشابه است و به این دلیل در اغلب این همه گیری ها بیشترین میزان بروز را کودکان سن مدرسه دارند.

یافته ها و علائم بالینی:
آنفلوانزای بدون عارضه:
آنفلوانزای بدون عارضه به طور مشخص با حمله ناگهانی علائم بعد از یک دورۀ کمون ۱ تا ۳ روزه شروع می شود. بسیاری از بیماران می توانند زمان شروع علائم را ذکر کنند. علائم عمومی غالب بوده و شامل تب، لرز، سردرد، درد عضلانی، بی حالی و بی اشتهایی می باشد. معمولاً درد عضلانی یا سردرد بیشترین علامت مشکل ساز است و شدت آن مرتبط با اوج تب است. درد عضلانی ممکن است در اندام ها و یا عضلات ناحیه پشت دیده شود. در کودکان درد عضلات ساق پا ممکن است به طور واضحی وجود داشته باشد. در مفاصل به طور شایع دیده می شود. درد شدید در عضلات چشم می تواند به وسیله نگاه کردن به اطراف تشدید شود. علائم چشمی دیگر شامل اشک ریزش و سوزش چشم است. علائم عمومی معملاً به مدت ۳ روو باقی می مانند.
علائم تنفسی شامل سرفه خشک، درد شدید گلو، انسداد و ترشح بینی است. این علائم به طور معمول در شروع بیماری وجود دارند امّا تحت تأثیر علائم عمومی پوشانده می شوند. همچنین خشونت صدا و خشکی یا ناراحتی گلو ممکن است وجود داشته باشد امّا این علائم وقتیکه علائم عمومی کمرنگ می شوند ظاهر شده و ۳ تا ۴ روز بعد از فروش کردن تب باقی می ماند. سرفه اکثراً وجود داشته و سخت ترین علامت است و ممکن است همراه با ناراحتی یا سوزش زیر جناق سینه باشد. بالغین مسن ممکن است فقط با تب بالا، سستی و گیجی بدون شکایات تنفسی مشخص داتشه باشند . به علاوه طیف گسترده ای از علائم در بالغین سالم وجود دارد ( از علائم کلاسیک آنفولانزا تا بیماری خفیف یا عفونت بدون علائم).
تب یافته بالینی بسیار مهمی است، تب معمولاً به سرعت تا ۳۷٫۸ الی ۴۰ درجه سانتی گراد بالا رفته و اغلب در شروع بیماری به ۴۱ درجه سانتی گراد می رسد و همراه با افزایش علائم عمومی است. تب معمولاً مداوم بوده امّا می تواند منقطع باشد (بخصوص اگر داروهای ضد تب تجویز شده باشد). در روز دوّم یا سوّم بیماری افزایش درجه حرارت معمولاً ۰٫۵ تا ۱ درجه کمتر ار روز اوّل می گردد و علائم عمومی کاهش می یابد. عموماً دوره تب ۳ روز است امّا ممکن است ۴ تا ۸ روز طول بکشد. در تعداد اندکی از بیماران، پیک دوّم تب در روز سوّم یا چهارم اتفاق می افتد.
بیماری آنفلوانزای نوع B ممکن است تا اندازه ای خفیفت تر از بیماری آنفلوانزای نوع A باشد. عفونت آنفلوانزای نوع C به شکل سرماخوردگی بدون تب دیده می شود.
در دو انتهای طیف سنی، تفاوت های عمده در بروز آنفلوانزا وجود دارد. خروسک همراه با عفونت ویروس آنفلوانزا فقط در کودکان روی می دهد. در میان بالغین مسن، تب یافته بسیار شایع و ناشی است اگر چه شدت پاسخ به تب ممکن است کمتر از کودکان و بالغین جوان باشد. عوارض ریوی در بالغین مسن بسیار شایع تر از هر گروه سنی دیگری است.
بیماری آنفلوانزای بدون عارضه به طور کلی یک بیماری خودبخود محدود شونده است. بهبودی به سرعت ایجاد می شود امّا بسیاری از بیماران کاهش قوای جسمانی یا انرژی را برای یک هفته یا بیشتر دارند.

افتراق آنفلوانزا از سرماخوردگی

علایم بالینی ————– آنفلوانزا ———————- سرماخوردگی

علائم پیش درآمد ———- ندارد————————– یک روز یا بیشتر
شروع —————— ناگهانی  ———————— تدریجی
تب ———————- ۳۸٫۳ تا۳۹ C° —————- در بالغین نادر
سردرد ——————- ممکن است شدید باشد ————- نادر
دردعضلانی ————— معمولاً وجود دارد و اغلب شدید—– متوسط
خستگی مفرط ————- معمولاً وجود دارد —————-هرگز
خستگی/ضغف ———— ممکن است بیشتر از دو هفته باشد —-متوسط
ناراحتی گلو —————- شایع ————————- گاهی / اغلب
عطسه ——————– گاهگاهی ———————- معمولاً وجود دارد
التهاب بینی —————- گاهگاهی ———————- معمولاً وجود دارد
سرفه ——————— معمولاً وجود دارد و خشک ——– متوسط و منقطع/ مزاحم

آنفلوانزای همراه با عوارض:
بدنبال آنفلوانزا گاهی عوارض ریوی و غیرریوی بوجود می آیند.

  • عوارض ریوی: تظاهرات ریوی همراه با آنفلوانزا شامل پنومونی ویروسی اولیه، پنومونی باکتریال ثانویه، پنومونی باکتری و ویروس، پنومونی لوکالیزه، کروپ، تشدید بیماری ریوی مزمن و تکرار درگیری ریوی می باشد.
  • عوارض غیرریوی آنفلوانزا: میوزیت، میوگلوبینوری، عوارض قلبی، سندرم شوک توکسیک، عوارض سیستم عصبی مرکزی (سندرم گیلنباره، میلیت ترانسورس، آنسفالیت) و سندرم ری (Reye) می باشد.

تشخیص:
در هنگام استقرار بیماری، جداسازی ویروس یا بررسی آنتی ژن های ویروسی در ترشحات تنفسی بهترین تکنیک تشخیصی می باشد. ویروس همچنین بوسیله نمونه های تهیه شده بوسیله سواب بینی، سواب گلو، شستشوی بینی یا نمونه های بینی و گلو به طور اولیه جدا می گردد. تست های سرولوژی از قبیل ثبوت مکمل و ممانعت کننده های هماگلوتیناسیون برای تأیید تشخیص گذشته نگر عفوت آنفلوانزا بکار می روند. (جهت انجام این تست ها احتیاج به دو نمونه است، یک نمونه دوران حاد بیماری و یک نمونه دوران نقاهت به فاصله ۱۰ تا ۲۰ روز از نمونه اوّل).

واکسن آنفلوانزا:
واکسن آنفلوانزا یش از ۶۰ سال است که در دسترس بوده و تجربیات گسترده در طی این مدت ایمنی و اثر بخشی آن را بخوبی نشان داده است. در جمعیّتی که در معرض خطر عوارض شدید بیماری آنفلوانزا است اثر واکسیناسیون درکاهش بستری و مرگ شناخته شده است. آنتی بادی تولید شده در بدن در مقابل یک نوع یا زیر گونه آنفلوانزا، در مقابل سایر انواع و زیر گونه ها اثر محافظتی ندارد و واکسن سالیانه بر اساس سوش های غالب شناخته شده ویروسی آنفلوانزای همن سال تهیه می گردد و بنابراین ذخیره واکسن جهت چندین سال منطقی نمی باشد. تهیه واکسن سالیانه محدود بوده و در همه نقاط دنیا به اندازه در دسترس نمی باشد. دو نوع واکسن شامل ویروس های کشته شده یا غیرفعال (به شکل تزریقی) و ویروس های زنده ضعیف شده به شکل اسپری جهت استفاده از طریق بینی هم اکنون در دسترس می باشد.
واکسن هایی که از سوش های شایع همان سال تهیه شده اند در افراد سالم ۷۰ تا ۹۰% در پیشگیری از بیماری مؤثر می باشند. همچنین موارد بستری ناشی از آنفلوانزا را تا ۵۰% کاهش می دهد.
زمان ایده آل برای واکسیناسیون در نیمکره شمالی از شهریور تا نیمه مهرماه می باشد (ایران در نیمکره شمالی واقع می باشد) و در نیمکره جنوبی از نیمه خرداد تا نیمه مهرماه است. به طور متوسط حدود دو هفته طول می کشد تا پاسخ محافظتی آنتی بادی پس از واکسیناسیون در بدن فر حاصل شود.
بطور کلی واکسن آنفلوانرا جهت گروه های در معرض خطر (که ابتلا به آنفلوانزا در آنان با عواقب سنگین تری همراه است) و گروه های در معرض تماس (که به دلیل مشاغل خاص، بیشتر در معرض ابتلائ به بیمای قرار دارند) تجویز می گردد.
از آنجایی که تولید واکسن در دنیا محدود است تنها ۵% جمعیّت جهان دسترسی به واکسن دارند لذا بایستی واکسن را مطابق اندیکاسیون تجویز نمود.

افراد “در معرض خطر” بیماری آنفلوانزا:

  1. بیماران ضعیف و ناتوان
  2. سالمندان (افراد بالای ۵۰ سال)
  3. ساکنین آسایشگاه ها و کارکنان آن
  4. بیماران مبتلا به بیماری های مزمن (ریوی، قلبی عروقی، کلیوی و متابولیک)
  5. کارکنان حرفه های پزشکی و بهداشتی، بالاخص افراد در تماس مستقیم با بیمار
  6. خانم های بارداری که سه ماهه دوم و سوم حاملگی آنان مقارن با فصل شیوع آنفلوانزا می باشد.
  7. کودکان و نوجوانان ۶ ماهه تا ۱۸ ساله که تحت درمان طولانی مدت با آسپرین می باشند.
  8. مراقبین و سایر اعضاء خانواده بیمارانی که جزو گروه در معرض خطر به حساب می آیند.
  9. کودکان ۵۰ ماه تا ۵۹ ماه

افراد “در معرض تماس” بیماری آنفلوانزا شامل:

  1. شاغلین مراکز بهداشتی و درمانی (مراکز ارائ کننده خدمات بهداشتی ودرمانی)
  2. نیروهای درمانی خدمت دهنده در منازل افراد در معرض خطر
  3. اعضای خانواده (شامل کودکان) افراد در معرض خطر
  4. شاغلین در اوژانس ها
  5. شاغلین در مراکز گردشگری که در تماس نزدیک با افراد در معرض خطر می باشند.

واکسیناسیون گروه های فوق برای کاهش سرایت ویروس آنفلوانزا به افرادی که جزو افراد در معرض خطر هستند توصیه می گردد.

“واکسیناسیون مادر منعی جهت شیر دهی به نوزاد نمی باشد.”

روش و میزان تجویز واکسن:
راه تزریق واکسن بر حسب راهنمایی کارخانه سازنده، بصورت زیر جلدی یا عصلات عمیق (ناحیه عضله دلتوئید در بزرگسالان و ناحیه قدامی خارجی ران در کودکان زیر ۲ سال) می باشد. میزان یک نوبت واکسن در هر سال (اوایل پاییز) از واکسن کشته شده به نظر می رسد برای بالغین کافی باشد.
میزان دوز واکسن در بالغین و کودکان بالای ۱۳ سال یک دوز ۰٫۵ میلی لیتری و در کودکان گروه سنی ۴ – ۱۲ سال که برای اوّلین بار واکسن را دریافت می کنند ۲ دوز ۰٫۵ میلی لیتری به فاصله ۴ – ۶ هفته و در کودکان ۶ ماهه تا ۴ ساله که برای اولین بار واکسن را دریافت می نمایند ۲ دوز ۰٫۲۵ میلی لیتری بفاصله ۴ – ۶ هفته می باشد.
• واکسن آنفلوانزا باید در دمای ۲ – ۸ درجه سانتی گراد در طبقه میانی یخچال مخصوص واکسن نگهداری گردد.
• واکسنی که در ایران مورد استفاده قرار می گیرد شامل ویروس های کشته شده یا غیرفعال بوده و به شکل تزریق می باشد.
• ذکر این نکته ضروری می باشد که واکسیناسیون کلیه کارمندان یک مجموعه به علت بروز احتمالی عوارض و غیبت همزمان کارمندان از محل کار نباید به طور همزمان انجام پذیرد.

پیامدهای نامطلوب متعاقب واکسیناسیون با واکسن آنفلوانزا:
این واکسن عموماً عارضه چندانی ندارد. افرادی که به تخم مرغ حساسیت دارند نباید این واکسن را دریافت نمایند. زیرا این واکسن از ویروس های رشد یافته در محیط تخم مرغ تهیه می گردد. همچنین افرادی که به اجزای واکسن حساسیت دارند نیز با نظر پزشک باید واکسینه شوند.
شایع ترین عارض جانبی این واکسن احساس سوزش در ناحیه تزریق واکسن می باشد. در ۲۵% موارد قرمزی و اندوراسیون (سفتی) موضعی و حالت کسالت و درد عضلانی (به مدت ۱ – ۲ روز) مشاهده می شود. ۱ تا ۲۰ درصد موارد بدنبال واکسیناسیون تب و علائم عمومی ایجادمی شود که ۸ تا ۱۲ ساعت پس از تزریق به حداکثر شدت خود می رسد.
عوارض جدی مانند واکنش های حساسیتی شدید و یا سندرم گیلن باره (کمتر از یک تا دو مورد در یک یلیون دریافت کننده واکسن) ندرتاً دیده می شود.

در هنگام برخورد با پیامدهای نامطلوب متعاقب واکسیناسیون با واکسن آنفلوانزا باید بر اساس دستورالعمل سیستم گزارش دهی اداره بیماریهای قابل پیشگیری و با واکسن و قرنطینه ها- مرگز مدیریت بیماریها) اقدام نمود.

داورهای ضد ویروسی مورد استفاده در آنفلوانزا:
داروهای ضد ویروسی میتوانند به عنون مکمل پروفیلاکسی و درمان بکار برده شوند.
برای کلیه افراد در معرض خطر می بایست واکسن آنفلوانزا تزریق گردد و در صورت عدم مصرف واکسن از دارو نیز می توان بعنوان پیشگیری در این گروه استفاده نمود. در صورتیکه فرد در معرض بیماری نبوده و بیمار نیز نشده است درمان پیشگیری در آنها حداقل برای چندین ماه (تا زمان اتمام طغیان یا اپیدمی یا پاندمی) ادامه خواهد یافت (پیشگیری اولیه) و در افرادیکه در معرض بیماری بوده اند درمان پروفیلاکسی به مدت ۷ = ۱۰ روز تجویز می گردد (پیشگیری ثانویه).

داروهای ضدویروسی اثر واکسن آنفلوانزا را از بین نمی برند.

گروه های زیر سود بیشتری از داروهای ضدویروسی خواهند برد:

  • افرادی که ریسک بالایی جهت بیمار و مرگ ناشی از آنفلوانزا دارند شامل:
    1. بیماران قلبی یا ریوی شدید از جمله فیبروز کیستیک
    2. بیماران با نقص ایمنی از جمله بیماران ایدز و بیماریهای بدخیم مانند لوسمی و لنفوم یا بیمارانی که تحت عمل پیوند استخوان یا اعضاء قرار گرفته اند. کموپروفیلاکسی تا زمان تأثیر واکسن (به عنوان مثال تا ۱۰ – ۱۴ روز) ادامه می یابد.
    3. افراد دچار نقص ایمنی که به دلیلی (مثلاً حساسیت به تخم مرغ) قادر نیستند واکسن آنفلوانزا دریافت کنند.
    4. افراد با ریسک بالا که واکسن آنفلوانزا در آنها ممنوع است مانند واکنش های آنافیلاکتیک شدید به ترکیبات واکسن و یا حساسیت به تخم مرغ (در حال حاضر واکسن در تخم مرغ تهیه می گردد).
    5. افرادیکه مراقبت از بیماران با ریسک بالا را برعهده دارند و در زمان مقرر واکسینه نشده اند.
    6. اعضاء واکسینه نشده فامیل که در تماس با بیماران غیرواکسینه در معرض خطر قرار دارند بخصوص اگر کودکان بیمار در فامیل وجود دارد.

چهار داروی ضدویروس در دو دسته دارویی جهت مقابله باعفونت ویروسی آنفلوانزا مطرح شده اند شامل:
آمانتادین (Amantadine)، ریمانتادین (Rimantadine)، زانامیویر (Znanmivir) و اوسلتامیویر (Oseltamivir).

  • آمانتادین و ریمانتادین برای مقابله با ویروس آنفلوانزای نوع A تجویز می گردند.
  • زانامیویر و اوساتامیویر دو منع کننده نورآمینیداز هستند که برای هر دو نوع آنفلوانزای A و B بکار می روند.
  • زانامیویر به عنوان پیشگیری مورد استفاده قرار نمی گیرد.
  • هر چهار داروی ضدویروس در صورتیکه در ۴۸ ساعت اول پس از شروع علائم مورد استفاده قرار گیرند، می توانند طول دوره آنفلوانزا را کوتاه نمایند.
  • این داروها از لحاظ عوارض جانبی و اثرگذاری بر روی سنین مختلف و هزینه، متفاوت هستند.
  • این داروها به هیچ وجه نباید بدون تجویز پزشک مصرف شوند زیرا اثر گذاری آنها بر روی عفونت های ویروسی دیگر سودمند نیست.در هنگام برخورد با عوارض ناشی از دارو باید نسبت به گزارش عوارض بر اساس دستورالعمل های معاونت دارو وغذا – اداره ثبت عوارض ناخواسته دارویی اقدام نمود.

الف) داروهای منع کننده نورآمینیداز:
از این دسته دارویی، داروی اوسلتامیویر در لیست دارویی کشور (به شکل کپسول سولفات اوسلتامیویر ۷۵ میلی گرمی و سوسپانسیون فسفات اوسلتامی ویر) وجود دارد. این دارو بر ویروس های آنفلوانزای A و B مؤثر است و حتی بر اغلب زیر گونه های شناخته شده آنفلوانزای پرندگان نیز تأثیر دارد. دارو را باید طی ۴۸ ساعت اول شروع علائم بیماری آغاز نموده و به مدت ۵ روز ادامه دهیم. مدت زمان استفاده از این دارو جهت پروفیلاکسی بنا بر شرایط، متغیر و بطور متوسط ۷ – ۱۰ روز می باشد. (در مرحله شروع پاندمی، پروفیلاکسی دارویی به مدت ۲۰ روز می باشد).
حدود ۱۰% بیماران طی مصرف اولین دوز اوسلتامیویر، مخصوصاً زمانی که با معده خالی مصرف شود ممکن است دچار تهوع خفیف گردند. از طرفی مصرف همزمان مواد غذایی تأثیری بر میزان جذب دارو ندارد و لذا توصیه شده است این دارو را همراه با غذا تجویز نماییم. مقاومت نسبت به اوسلتامیویز در ۳% موارد گزارش شده است.

ب- داروهای منع کننده پروتئین M2:
این دارها که شامل ریمانتادین و آمانتادین هستند از نظر شیمیایی با یکدیگر مرتبط بوه و باعث منع پرتئین M2 در ویروس آنفلوانزای A می گرند. درمان با این داروها باید در عرض ۴۸ ساعت اول شروع علائم بالینی، آغاز شود و به مدت ۲ – ۵ روز ادامه یابد.

  • طی مصرفت آمانتادین ممکن است اختلالات خفیف دستگاه اعصاب مرکزی نظیر اشکال در تمرکز و اختلال خواب عارض شود.
  • آمانتادین باعث کاهش آستانه شروع صرع می گردد و لذا در بیماران با سابقه تشنج، نارسایی کلیه، افراد با سن بالای ۶۵ سال و کودکان دوز آن باید تعدیل گردد.

وزارت بهداشت و درمان آموزش پزشکی
معاونت سلامت

Be Sociable, Share!

۳ پاسخ به “بیماری آنفلوانزا”

  1. ممنونم آموزنده بود. سپاس

    [پاسخ]

  2. ممنون ازمقاله کاربردی ومفیدشما

    [پاسخ]

    Rokhshad, MD پاسخ در تاريخ آذر ۲۸ام, ۱۳۹۴ ۷:۱۵ ب.ظ:

    درود آرزم عزیز

    [پاسخ]

نوشتن پاسخ

*