دانستنی های بیماری MS یا Multiple Sclerosis

multiple-sclerosisتعریف بیماری: بیماری اسکلروزمولتیپل (multiple sclerosis) که به طور خلاصه MS نامیده می شود یکی از شایع ترین اختلالات عصبی با بیشترین بروز در بالغین جوان است. حداکثر میزان بروز آن در سنین ۲۰ تا ۴۰ سالگی است در زنان ۷۰% و در مردان ۳۰% شیوع دارد، عوامل عفونی، ویروسی، محیطی و ارثی می تواند در بروز آن دخالت داشته باشد، این بیماری از نظر بالینی گرفتاری قسمت های مختلف دستگاه عصب مرکزی (مغز و طناب نخاعی) بوده که باعث تخریب غلاف پوشاننده اعصاب بعنی میلین و گاهی در موارد شدید آکسون های مربوطه می گردد.

علائم
علائم MS ممکن است ناشی از درگیری هر قسمتی از دستگاه عصبی مرکزی باشد ولی تظاهرات خاصی مشخصه بیماری است:

multiple-sclerosis

  1. اختلالات بینائی شامل: تاری در میدان دید و دوبینی
  2. گزگز، مورمور و سفتی در هر دو اندام تحتانی به طور غیر قرینه و غیریکسان
  3. خستگی، ضعف و افسردگی
  4. سرگیجه و عدم تعاد در ایستاددن و راه رفتن
  5. اختلال در عملکرد مثانه، دفع ادرار و کاهش قوای جنسی

multiple-sclerosis-monocytes

درمان دارویی
هدف اصلی در درمان MS توقف ناتوانی پیش رونده ناشی ار حملات حاد MS توسط کورتیکوتراپی (میتل پردنیزولون) و در بین حملات درمان با داروهای ضعیف کنند ایمنی (اینترفرون ها و یا سایتوتوکسین ها) می باشد.

  • متیل پردنیزولون (Methylprednisolone) با دوز ۵۰۰ mg (روزی دو تزریق به مدت ۵ روز) زیر نظر پزشکان درمان کننده
  • اینترفرون های بتا – Interferon beta
  • سینووکس – CinnoVex (داخل عضله، هفته ای یکبار)
  • آونکس – Avonex (داخل عضله هفته ای یکبار)
  • بتافرون  – Betaferon (بصورت زیرجلدی، سه بار در هفته)
  • ربیف –  Rebif(بصورت زیرجلدی یک روز در میان)

Flu Like
نکته مهم در درمان MS: در ۷۵% بیمارانی که یکی از اینترفرون های مذکور را مورد استفاده قرار می دهند پس از تزریق دچار علایمی شبیه آنفلوانزا می گردند. این نشانه ها را  می توان با داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی کنترل نمود. البته نشانه های فوق الذکر چند ماه پس از آغاز درمان ممکن است برطرف شوند. بسیاری از بیماران به علت ترس از این پدیده بی اهمیت نسبت به قطع داروی اینترفرون اقدام می نمایند که این کار خود ناتوانی ناشی از بیماری MS را حداقل ۳۰% افزایش می دهد.

نحوه نگهداری دارو
اینترفرون های بتا می بایست در درجه حرارت ۲- ۸ درجه و میتل پردنیزولون ۵۰۰ mg) در دمای ۱۵-۳۰ درجه نگهداری شود.

نقش تغذیه
مصرف انواع گوشت های چرب، کره، سس های چرب، لبنیات پرچربی، پنیر، روغن های نباتی جامد و … محدود گردد. مصرف روغن زیتون، روغن سویا، کانول، آفتابگردان و سایر روغن های مایع غنی از اسید های چرب ضروری توصیه می شود. استفاد از انواع مغزها (مانند گردو، فندق، بادام درختی، و پسته) و دانه های روغنی مانند کنجد، برزک، تخم کتان و …. بصورت تازه در برنامه غذایی این بیماران به جهت افزایش دریافت اسیدهای چرب ضروری مفید می باشد.
استفاده از انواع جوانه به ویژه جوانه یونجه (در زمان شروع جوانه زدن) مفید است. از انواع ماهی به نیژه ماهی ساردین، سالمون، ماهی تن و سایر ماهی های دارای چربی امگا ۳ به شکل پخته (غیرسرخ کرده) استفاده شود.
مصرف انواع میوه و سبزی های تاره، غلات کامل و حبوبات، هم برای تأمین مواد مغذی مورد نیاز و هم به لحاظدریافت کافی فیبر غذایی به جهت فعال کردن روده ها و کمک به اجابت مزاج ضروی است نوشیدن آب کافی، در طی روز برای پیشگیری از یبوست وکاهش خطر عفونت های مثانه در بیماران توصیه می شود فقط به خاطر کنترل ضعیف ادرار در این بیماران، مصرف آب در طول روز تقسیم شود (هنگام شب کمتر نوشیده شود).

توصیه های بهداشتی

  1. هماهنگی با پزشک معالج و انجمن های حمایت از بیماران MS در سطح کشور جهت راهنمایی و ارشاد بیماران و عدم تمکین از افراد ناآگاه جهت دریافت اطلاعات
  2. بیمار نباید دچار استرس، اضطراب، فشارهای روحی و جسمی باشد. به وزن خود توجه ند و دچار اضافه وزن یا چاقی نشود.
  3. بیمار می تواند یک پیاده روی یا نرمش سبک روزانه یا شنا در آب به شکل ملایم داشته باشد. ولی دقت داشته باشد که حمام آب داغ برای بیمار مناسب نیست.
  4. هرگونه کار یا فعالیتی که سبب بالا رفتن درجه حرارت بدن شود امکان حملات MS را افزایش می دهد.
  5. نوشیدن آب کافی (۲ تا ۳ لیتر در روز) به بیماران توصیه می شود.
  6. داشتن خواب آرام و کافی برای بیماران مفید است.
  7. پیروی از برنامه غذایی مناسب و متعادل طبق موارد و توصیه های بیان شده در بالا ضروری است.

نویسندگان: خانم خورشید محمدی ثابت، سیده زهرا پاکروش، سیده کبری خوش کلام، اعظم سفری (زیر نظر کمیته پژوهش اداره کل بیمه خدمات درمانی استان گیلان؛ آقای دکتر حمید رضا حاتمیان، متخصص مغز و اعصاب و رییس هئیت مدیره انجمن MS گیلان).

منابع:
بسته جامع خدماتی MS کمیته کشوری MS
نورولوژی بالینی آمینف
پرستاری داخلی جراحی اعصاب (برونر، سودارث)
داروهای ژنریک ایران (دکتر رامین خدام)

معرفی سایت جهت مطالعه بیشتر:

  1. ام اس لینک
  2. مولتپل اسکلروزیس در سایت انجمن پزشکان رشت
  3. مولتیپل اسکلروزیس در سایت امداد و نجات
  4. مولتیپل اسکلروزیس در En.WikiPedia
  5. انجمن بین المللی Multiple Sclerosis
  6. Multple Sclerosis  در Mayo Clinic
  7. انحمن MS انگلستان

Be Sociable, Share!

نوشتن پاسخ

*