طرح غربالگری کم کاری مادرزادی تیروئید نوزادان

طرح غربالگری کم کاری مادرزادی تیروئید نوزادان: کم کاری مادرزادی تیروئید شایعترین علت قابل پیشگیری عقب ماندگی ذهنی نوزدان میباشد، در زمانی که عقب ماندگی ظاهر می شود درمان بی فایده است امّا در موقع تولّد به راحتی با یک آزمایش ساده روز سوّم تا پنجم بعد از تولّد قابل شناسایی می باشد و با درمان سریع  می توان از بروز این معضل پیشگیری نمود و هرگونه تاخیر در درمان آن از ضریب هوشی و سلامتی نوزادان خواهد کاست.

علت بیماری چیست؟ هرگاه بدلیلی غده تیروئید نوزاد قادر به تولید هورمون تیروئید (تیروکسین) به اندازه کافی نباشد یا هورمون تیروئید در بدن بدرستی فعالیّت نکند کم کاری تیروئید اتفاق می افتد.

هورمون تیروئید یکی از هورمونهای مهم در رشد و تکامل نوزاد می باشد و کمبود این هورمون عوارضی مانند:

  • عقب ماندگی ذهنی
  • کوتاهی قد
  • ناشنوایی
  • لالی
  • بعضی از بیماریهای مغزی و عصبی را بدنبال دارد.

با انجام یک آزمایش ساده در فاصله روزهای ۳ تا ۵ بعد از تولّد میتوان به وجود کم کاری مادرزادی تیروئید پی برد.

این آزمایش با گرفتن چند قطره خون از پاشنه پای نوزاد انجام می شود. این نمونه گیری ساده، بی خطر و به حدی کم درد است که گاه حتی نوزاد از خواب بیدار نمی شود.یک کوچولوی خوشگل!

نتیجه این آزمایش ۴۸ ساعت بعد مشخص شده و در صورت وجود کم کاری مادرزادی تیروئید در نوزاد بلافاصله اقدامّات درمانی شروع میشود. لذا خواهشمند است روز سوم بعد از تولّد فرزندتان ، به نزدیکترین مرکز بهداشتی درمانی محل زندگی خود مراجعه نمائید.

جهت کسب اطلاعات بیشتر به نزدیکترین مرکز بهداشتی – درمانی محل زندگی خود مراجعه نمایید.

زمان در جلوگیری از عقب ماندگی ذهنی نوزادان مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید از طلا باارزش تر است

کم کاری مادرزادی تیروئید: به مواردی از کم کاری تیروئید گفته می شود که قبل از تولّد و یا در زمان تولّد وجود داشته باشد. هورمون های تیروئید نقش عمده ای را در رشد و تکامل تمام اعضای بدن به خصوص سیستم عصبی مرکزی هر فرد به عهده دارند .این نقش از هفته ۱۱ جنینی آغاز شده و تا آخر دوران رشد و بلوغ جسمی، فیزیکی و روانی فرد ادامه می یابد. در دوران جنینی اگر غده تیروئید بنا به هر دلیلی تشکیل نشود، مقدار اندکی هورمون T4 از مادر به جنین منتقل شده که ممکن است برای رشد جسمی و عصبی جنین کفایت کند. امّا در دوران بعد از تولّد در صورت ادامه وضعیّت فوق و عدم درمان سریع و به موقع، فقدان و یا کمبود هورمون تیروئید تاثیر شدیدی بر روی رشد سلول های عصبی و سیناپس های بین سلولی می گذارد.

هیپوتیروئیدی نوزادان: بیماری است که در حدود ۵% موارد در روز های اول بعد از تولّد دارای علائم و نشانه است. این علائم معمولاً کم و غیر اختصاصی هستند. معمولاً بیماری در روز های اول بعد از تولّد بندرت تشخیص داده می شود .به طوری که تنها ۱۰% نوزادان در ماه اول زندگی شناسایی می شوند . بنابر این نوزاد مبتلا تشخیص داده نمی شود و به علّت این کم کاری غده تیروئید، دچار عقب ماندگی در رشد جسمی و ذهنی خواهد شد و به مرور علائم تاخیر در رشد عقلی کودک به صورت تأخیر در گردن گرفتن، کاهش فعالیّت، خواب آلودگی و … خود را نشان خواهد داد. در حال حاضر تقریباً تمامی کشور های صنعتی جهان برنامه غربالگری نوزادان را به طور اجباری انجام می دهند.

کم کاری مادرزادی تیروئید یکی از علل مهم و قابل پیشگیری عقب افتادگی ذهنی در نوزادان است که در صورت شناسایی و درمان بموقع از عوارض بیماری پیشگیری بعمل می آید. میزان بروز هیپو تیروئیدی نوزادی در دنیا ۱در هر ۳۰۰۰ تا۴۰۰۰ تولّد زنده است و در مطالعات انجام شده در ایران این نسبت ۱ به ۱۰۰۰ میباشد. نسبت سود به هزینه غربالگری کم کاری مادرزادی تیروئید  در کشورهای توسعه یافته در مقایسه با عدم انجام آن ۱۰ به ۱ است، این نسبت در کشورهای درحال توسعه از ۷ تا ۱۱ به ۱ متفاوت بوده است.

اجرای برنامه غربالگری کم کاری مادرزادی تیروئید نوزادان در استان گیلان از نیمه دوم سال ۸۵ تا ۶ ماه اول سال ۹۱، ۳۲۰ بیمار که خیلی بیش از جمعیّت یک آسایشگاه نگهداری از کودکان عقب افتاده میباشد، شناسایی، باعث جلوگیری از هزینه های احتمالی و پیشگیری از مشکلات روحی و روانی خانواده های این نوزادان گردید.

جدول زیر از کتاب پزشک و بیماری کم کاری مادرزادی تیرویید مرکز مدیریّت بیماریها و معاونت سلامت وزارت بهداشت برداشته شده است:

جدول ارزیابی و روش برخورد با غلظت های متفاوت TSH به عنوان آزمومن غربالگری (برای دیدن تصویر به اندازه بزرگتر بر روی آن کلیک نمایید)

جدول مقادیر TSH در برنامه هیپوتیروئیدی مادرزادی

معرقی سایت جهت مطالعه بیشتر:

با عرض پوزش به علت بیان سؤالات تکراری فراوان پذیرش دیدگاه بسته شده است.

Be Sociable, Share!

۱۱۷ پاسخ به “طرح غربالگری کم کاری مادرزادی تیروئید نوزادان”

  1. سلام ممنون که جوابم رو دادین ببخشید بچه من دچار مشکل عقب ماندگی ذهنی می شود یا نه اگردارو هاش رو مرتب استفاده بکنه/
    ـــــــــــــــــــــــ
    پاسخ به
    مهرداد گرامی، با سلام و احترام نه خیر خیلی به موقع تشخیص داده شده باید خیلی خوشحال هم باشید. فقط ضمن تجویز داروها تحت نظر پزشک معالج خود اقدام بفرمایید. از نظر هوش و سلامتی هیچ مشکلی نخواهید داشت. مؤفق باشید

  2. با سلام
    دخترم در روز ۹ تیر بدنیا اومده ۱۲ تیر بردیمش برای تست غربالگری، امروز ۱۸ تیر تلفنی از مرکز گفتند برای بار دوم باید بیارینش تا تست مجدد بشه . نمیدونم اعداد آزمایشش چنده ؟ نگرانم میشه راهنمایی کنید
    با تشکر ، احسان
    ــــــــــــ
    پاسخ به
    احسان گرامی، با سلام، احتمالاً TSH بالاتر از مقدار ۵ است. لطفن مقاله را مطالعه بفرمایید.

  3. با سلام و عرض خسته نباشید.
    امروز ۱۹ تیر دخترم رو بردم برای نوبت دوم و از کف پاش ۵ نمونه رو کاغذ خون گرفتند ، ازشون پسیدم علت تست مجدد چیه ؟ گفتند ما در جریان نیستیم ولی از آزمایشگاه اصلی گفتن مجددا نمونه گرفته شود .خانمه گفت” زیاد پیش میاد که از بقیه نوزادان برای بار دوم تست میگیرن .نگران نباشید . آزمایشگاه اصلی خیلی گیر به نحوه نمونه گیری خیلی گیر میده ”
    سئوال من اینه که به فرض نمونه اول کافی نباشه ، آیا الان این تست فایده ای داره ( روز دهم تولد ) ؟
    آیا بهتر نیست دخترم رو ببرم مراکز خصوصی ؟
    چرا این بار یک خانم دیگه این تست رو گرفت ؟
    چرا عدد های آزمایش رو به من نمیگن ؟
    آیا باز هم باید یک هفته دیگه صبر کنم تا جواب تست دوم بیاد ؟ میدونید چقدر زمان رو ازدست میدیم ؟
    دخترم خوب شیر میخوره ، خوب دفع میکنه ، به صدا کم وبیش رفلکس داره ، بند نافش هم روز ۵ افتاد ، قطره شیر خشت هم داریم بهش میدیم .
    راستی مقاله رو هم برای بار دوم خوندم ، نمودونم چطور از زحمات شما عزیزان باید قدردانی بشه .
    هرجا هستید سالم و شاد باشد .
    باز هم متشکرم.
    ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    پاسخ به ا
    حسان گرامی، با سلام، این مراکز که فرزند گلتان را می برید برای اینکار دوره دیده و خیلی تخصصی عمل می کنند. نگران نباشید تیم خیلی قوی ای پشت این برنامه می باشد. فرزند گلتان به احتمال بسیار زیاد مشکل هیپوتیروئیدی نخواهد داشت. یعنی به احتمال زیاد نوع گذراست ( به خاطر همین مجدداً خون می گیرند ببینیند که مقدار حدوسط TSH تغییری کرده یا نه اگر خیلی بالابود که درمان را شروع می کردند) ولی باید آزمایشات را تکمیل نمایید. جای نگرانی نخواهد بود . مؤفق باشید

  4. با سلام و خسته نباشیدخدمت شما و تشکر از راهنماییهای خوبتون
    دختر من ۹۰/۴/۶ بدنیا اومده و روز سوم تولدش به علت زردی تو بیمارستان بستری شد زردیش ۱۲ بود و بعد از ۱ هفته زردیش رفع شد اما تو بیمارستان هیچ آزمایشی برای تیرویید ازش نگرفتن و به ما هم نگفتن بعد از ۲ هفته از طریق یکی از دوستان متوجه این طرح شدیم و وقتی دخترم رو بردیم گفتن چون به علت زردی بستری بوده باید ۲ بار آزمایش بده آزمایش اول رو گرفتن گفتن ۲ هفته دیگه جوابش می یاد ولی باید هفته آینده بیارینش برای تست مجدد.به نظر شما این کار ضرورت داره انجام بشه قبل از اینکه جواب تست اول بیاد؟
    ممنون از اینکه برای پاسخ به سوالات ما وقت میذارید.
    ــــــــــــــــــــــــــــــ
    پاسخ به
    بهار گرامی، با سلام و احترام، به نظر ضروروی نمی آید. مؤفق باشید

  5. با عرض سلام
    احتراما همسر اینجانب حدود ۳ الی ۴ ماه پیش ضمن شکایت از سرگیجه و خستگی زیاد به پزشک مراجعه نموده و پس از انجام آزمایش کمکاری تیروئید (نتیجه آزمایش:۷٫۲=TSH) مصرف روزانه یک عدد از قرص مربوطه برای ایشان تجویز گردید که پس از مدتی ایشان با از بین رفتن علائم ظاهری مصرف دارو را رها نمودند.
    هم اکنون ایشان حدود ۴۵ روز است که باردار است و اخیرا آزمایش تیروئید را تکرار نموده که نتیجه آن ۱۱=TSH می باشد و مجددا مصرف قرص با دستور فوق برای ایشان تجویز گردید.
    لیکن احتمال تاثیر این موضوع بر روند رشد جنین ایشان را دچار استرس و تشویش نموده است.
    لطفا راهنمایی فرمائید
    ۱- آیا در حال حاضر امکان بررسی روند رشد جنین از این حیث وجود دارد یا خیر؟ و چگونه؟
    ۲- اقدامات جبرانی قابل انجام چه خواهد بود؟
    با تشکر فراوان
    ــــــــــــــــــ
    پاسخ ب
    ه شاکری گرامی، با سلام، مشکلی برای جنین و مادر نخواهد بود، ادامه درمان با قرص لووتیروکسین و تحت نظر پزشک معالج (زنان و زایمان و متخصص غدد) را ادامه دهید. مؤفق باشید

  6. با سلام و خسته نباشید من یک پسر ۲۲ روزه تست اولیه نوزادم مشکوک بوده و برای بار دوم در ۲۱ روزگی t4;89, ,tsh;18.8 fti;74 tup;1.2 ,t3;2.5این نتیجه ازمایش بوده است ایا با درمان دارویی باز هم خطر عقب ماندگی ذهنی وجود دارد با تشکر لطفا پاسخ مرا زود بدهید
    ـــــــــــــــــــــــــــــ
    پاسخ به
    نیلوفر بهنام گرامی، با سلام، نه مشکلی نیست، لطفن مرتب قرص تیروئید فرزند گلتان را داده و تحت نظر پزشک معالج فرزندتان باشید. با توجه به تشخیص به م وقع مشکلی از نظر هوش نخواهد داشت، برای تشخیص به موقع بهتر است خوشحال باشید.

  7. 🙁 🙁 😥

    سلام الان دختر من ۴۸ روزشه ومن به خاطر عدم دسترسی وبیماری نتونستم برم ازمایش تیروییدشو انجام بدم

    خیلی نگرانم نکنه مشکلی ایجاد بشه

    ایا الان میتونم این ازمایشو انجام بدم ..دیر نیست …

    میشه راهنماییم کنید با تشکر فراوان از شما
    ـــــــــــــــــ
    پاسخ به
    خانم رقیه رجبی گرامی، با سلام، لطفن هر چه سریع تر آزمایش را انجام بدهید. مؤفق باشید

  8. سلام.
    ممنون از مطالب خوبتان.
    در روز ۵ تولد نوزادمان، از طریق نمونه گیری وریدی آرمایش تیروئید انجام دادیم که tsh=12 و t4=25 بوده است. ولی دکتر گفته است که تا دو هفته دیگر باید صبر کنیم و دوباره آزمایش بگیریم. آیا این مدت زمان خللی در رشد ذهنی بچه ایجاد نمی کند.
    ممنون می شود اگر جواب دهید.
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
    پاسخ به
    سلمان گرامی، در صورتی که TSH بین ۵ و ۱۰ باشد تکرار تست در هفته چهارم زندگی کودک، اگر بین ۱۰ و ۲۰ باشد در هفته ۲ یا ۳ زندگی تست تکرار می شود. بعد مشخص شدن نتیجه آزمایش اقدام لازم گرفته می شود. اگر بالای ۲۰ باشد بلافاصله نمونه وریدی گرفته شده درمان شروع می شود و بعد از مشخص شده نتیجه آزمایش اقدام می گردد.

  9. سلام

    میخواستم بدونم برای آزمایش غربالگری نوزادی حتما باید سه روز کامل از تولد گذشته باشه؟ما این آزمایش رو دو روز و نیم بعد از تولد انجام دادیم و مشکلی نبود. الان خیلی نگران هستم .
    ممنون میشم منو راهنمایی کنید.
    ــــــــــــــــــــ
    پاسخ
    به المیرای گرامی، نه مشکلی ندارد. مؤفق باشید

  10. سلام
    قبل از هر چیز واقعا از شما سپاسگزارم. وب سایت خیلی خوبی دارید.
    پسر من ۴ ماهه است . زردی او مقداری طول کشیده .
    بیلی روبین توتال ۷
    بیلی روبین دایرکت ۱٫۷
    *
    تی ۴ : ۸٫۹
    تی اس اچ : ۷
    نوزاد ما ۷ ماهه با وزن ۹۲۰ به دنیا اومد الان وزنش ۳۱۰۰ است. حدود یک ماه به دلیل nec آنتی بیوتیک مصرف کرد و وریدی تغذیه شد .
    آیا ممکنه کم کاری تیروئید داشته باشه ؟ مادرش کم کاری تیروئید داره و در زمان بارداری هم قرص لووترکسین مصرف میکرد.
    درمانش چیست ؟
    ـــــــــــــــــــــــ
    پاسخ به
    سعید گرامی، با سلام احتمالن هیپوتیروئیدی است ولی تا چند روز عصر چهارشنبه صبر کنید باید مورد شما را با فوق تخصص عدد کودکان مشورت کنم
    ممنون

  11. واقعا از شما سپاسگزارم
    در ضمن آزمایش تیروئید در تاریخ های زیر به این شرح بوده :
    ۱۳۹۰/۲/۱۲ : تی ۴ : ۵ *** تی اس اچ : ۲٫۹
    ۱۳۹۰/۲/۲۶ : تی ۴ : ۴ *** تی اس اچ : ۴٫۱
    ۱۳۹۰/۴/۲۵ : تی ۴ : ۸٫۹ *** تی اس اچ : ۷
    بازهم ممنون
    ـــــــــــــــــــــ
    پاسخ به
    سعید گرامی، با سلام، فرزند گلتان با توجه به آزمایشات، هیپوتیروئیدی ساب کلینیکال دارد بعنی اینکه قرص تیروئید (معمولاً یک چهارم قرص) تجویز شده و هر سه ماه آزمایش می گردد در صورت طبیعی شدن قرص ها قطع می گردد. مؤفق باشید

  12. سلام پاسخ به المیرا بنظرم اشتبا است . حداقل مدت برای روند عادی tshسه روز یا دقیقاً۷۲ ساعت است پیشنهاد می شود نامبرده دوباره تکرار نماید .
    ــــــــــــــ
    پاسخ به MOHSEN گرامی، با سلام و تشکر از بایت نظرتان، زمان درست ۳ تا ۷ روز بعد از تولد است. مؤفق باشید.

  13. من در روز ۴۳ ام برای تکرار ازمایش مراجعه کردم وtsh نوزادم بار اول در روز ۴ ام ۵٫۳۹۶ بود ایا دیر اقدام کرده ام؟
    ــــــــــــــــــــــــــــــــ
    پاسخ ب
    ه حمیده گرامی، بله دیر بوده ولی پی گیری آزمایشات باشید. احتمال سلامت فرزند گلتان بسیار زیاد است. مؤفق باشید

  14. میشه لطفا از علایم کم کاری تیرویید بیشتر بگین؟بیرون اوردن زبا یا یبوست میتونه به علت تیرویید باشه؟
    ــــــــــــــــــــــ
    پاسخ به
    حمیده گرامی، با سلام، بزودی این بیماری بطور ساده از منبع مؤثق خواهم نوشت.