فشار خون

فشار خون 

فشارخون
خون در داخل شریان ها دارای نیرویی است که فشارخون نامیده می شود و مولد آن قلب است.

شریان های بزرگ  بصورت لوله هایی با دیواره قابل اتساع وظیفه انتقال خون را از قلب به شریان های کوچک و مویرگ ها بر عهده دارند.قلب به طور مداوم با هر انقباض خود خون را به داخل شریانی به نام آئورت و شاخه های آن که مسئول رساندن اکسیژن و مواد غذایی به تمام اعضای بدن هستند، پمپ می کند.

فشارخون به دو عامل مهم یکی برون ده قلب یعنی مقدار خونی که در هر دقیقه به وسیله قلب به درون شریان آئورت پمپ می شود (حدود ۶-۵ لیتر) و عامل دیگر مقاومت رگ، یعنی مقاومتی که بر سر راه خروج خون از قلب در رگ ها وجود دارد، بستگی دارد. با تغییر برون ده قلب یا مقاومت رگ ،مقدار فشارخون تغییر می کند. از آنجا که پمپ کردن خون توسط قلب به داخل شریان ها نبض دار است،

فشارخون بین دو سطح حداکثر و حداقل در نوسان است. در زمانی که قلب منقبض می شود، خون وارد شریان ها می شود و فشارخون به حداکثر مقدار خود می رسد که به آن فشارخون سیستول می گویند و در زمان استراحت قلب که خون وارد شریان نمی شود، با خروج تدریجی خون از این شریان ها و جریان آن به سوی مویرگ ها فشارخون کاهش یافته و به حداقل مقدار خود می رسد، که به آن فشارخون دیاستول می گویند.

در هر فرد فشارخون را در دو سطح سیستول و دیاستول اندازه می گیرند.اعداد این دو سطح به صورت کسر بر حسب میلی متر جیوه (mmHg) نشان داده می شود. مقدار فشارخون سیستول یا عدد بزرگتر را در صورت و مقدار فشارخون دیاستول یا عدد کوچکتر را در مخرج کسر می نویسند: مانند ۸۶ / ۱۳۸ میلی متر جیوه

طبق آخرین گزارش موسسه ملی قلب و ریه و خون (NHLBI) و هفتمین گزارش کمیته ملی مشترک برای پیشگیری،شناسایی،ارزشیابی و درمان فشارخون بالا (JNC7) و طبقه بندی جدید برای افراد ۱۸ سال و بالاتر،

  • فشارخون طبیعی کمتر از ۱۲۰/۸۰ (صد و بیست بر روی هشتاد) میلی متر جیوه،
  • پیش فشارخون بالا ۸۹-۸۰/ ۱۳۹-۱۲۰ (هشتاد – هشتاد و نه بر روی صد و بیست – صد و سی و نه) و
  • فشارخون بالای درجه یک ۹۹ – ۹۰ / ۱۵۹ – ۱۴۰ (صد و چهل – صد و پنجاه و نه بر روی نود – نود و نه) و
  • فشارخون بالای درجه دو ۱۶۰/۱۰۰ (صد و شصت بر روی صد)  میلی متر جیوه و بیشتر در نظر گرفته شده است(جدول ۱).

در این طبقه بندی آستانه فشار خون بدون در نظر گرفتن سایر عوامل خطر و بیماری های همراه تعیین شده است:

  • در بعضی افراد ممکن است فقط فشارخون سیستولی بالاتر از حد طبیعی باشد ( ۱۴۰ میلیمتر جیوه یا بیشتر ) مانند فشارخون ۸۲/ ۱۴۸ میلی متر جیوه که به آن فشارخون بالای سیستولی تنها می گویند، فشارخون بالای سیستولی بیشتر در افراد سالمند دیده می شود و یا
  • فقط فشارخون دیاستولی بالاتر از حد طبیعی باشد (۹۰ میلیمتر جیوه یا بیشتر) مانند فشارخون۹۶/ ۱۳۴میلیمتر جیوه که به آن فشارخون بالای دیاستولی تنها می گویند.
  • افرادی که فشارخون آنها در محدوده پیش فشارخون بالاست ،بیشتر در معرض خطر افزایش فشارخون و ابتلاء به بیماری هستند .
  • در افراد مبتلا به بیماری قلبی، کلیوی، سکته مغزی و دیابت فشارخون طبیعی کمتر از مقداری است که برای سایر افراد در نظر گرفته شده است،اگر فشارخون این افراد در محدوده پیش فشارخون بالا باشد به عنوان فشارخون بالا محسوب می شود و باید تحت درمان قرار گیرند.
  • بهترین راه برای پی بردن به مقدار فشارخون هر فرد اندازه گیری منظم آن با دستگاه فشارسنج است.مقدار فشارخون باید بر اساس چند اندازه گیری که در موقعیت های جداگانه و در طول یک دوره زمانی اندازه گیری شده است، تعیین شود.
  • در افرادی که فشارخون طبیعی و کمتر از ۹۰/۱۴۰ میلی متر جیوه دارند ،حداکثر ۲ سال یک بار لازم است فشارخون آن ها اندازه گیری شود.

جدول ۱:طبقه بندی فشارخون بر مبنای 

فشارخون

فشارخون طبیعی

پیش فشارخون بالا

فشارخون بالای درجه ۱

فشارخون بالای درجه ۲

فشارخون سیستول (mm Hg)

کمتر از ۱۲۰

۱۳۹- ۱۲۰

۱۵۹- ۱۴۰

۱۶۰ و بیشتر

فشارخون دیاستول (mm Hg)

کمتر از۸۰

۸۹ – ۸۰

۹۹- ۹۰

۱۰۰ و بیشتر

تعریف فشارخون بالا

فشارخون بالا در نتیجه افزایش فشار بیش از حد طبیعی جریان خون بر دیواره شریان ها ایجاد می شود. اگر فشارخون بطور دائمی و در طی چندین اندازه گیری و در چند موقعیت مختلف بالاتر از حد طبیعی باشد، به آن فشارخون بالا می گویند.

 علت فشارخون بالا

 فشارخون یک پدیده همودینامیک است که تحت تاثیر عوامل زیادی قرار دارد. تاثیر این عوامل و شرایط بر فشارخون مهم است و اغلب سبب افزایش فشارخون بیش از ۲۰ میلیمتر جیوه می شوند. فشارخون در طول روز تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله وضعیت بدن، فعالیت مغز،فعالیت گوارشی، فعالیت عضلانی، تحریکات عصبی، تحریکات دردناک، مثانه پر، عوامل محیطی مثل دمای هوا و میزان صدا، مصرف دخانیات ،الکل ،قهوه و دارو تغییر می کند. در زمان اندازه گیری فشارخون در هر شرایطی مانند مطب، بیمارستان ، داخل آمبولانس و خانه باید عوامل تاثیر گذار بر فشارخون به دقت مورد توجه قرار گیرد.

فشارخون بالا دو نوع اولیه و ثانویه دارد. در نوع اولیه که ۹۵% بیماران فشارخونی را شامل می شود علت بروز فشارخون بالا مشخص نیست و عوامل خطری مانند سن بالا، جنس مرد، مصرف زیاد نمک، چاقی، دیابت و سابقه خانوادگی در بروز آن دخالت دارند. در نوع ثانویه تقریباً علت تمام انواع فشارخون ثانویه تغییردر ترشح هورمون ها و یا کارکرد کلیه ها است. بیماری های زمینه ای مانند بیماری های پارانشیمی کلیه، آلدوسترونیسم اولیه، فئوکروموسیتوم، کوارکتاسیون آئورت و سندروم کوشینگ مهمترین عامل بروز فشارخون بالای ثانویه هستند. این نوع  فشارخون بالا با درمان بموقع بیماری های زمینه ای، به مقدار طبیعی قابل برگشت است.

البته باید به این نکته توجه داشت که عوامل متعددی مانند وراثت، محیط، حساسیت به نمک، سطح رنین پلاسما، میزان حساسیت به انسولین و یون هایی مثل سدیم، کلر، کلسیم و عواملی مثل نژاد، اختلال چربی خون، سیگار و الکل نیز می توانند بر فشارخون تاثیر به سزایی داشته باشند.

Be Sociable, Share!

نوشتن پاسخ

*