انواع رایج فرمت های صدا

انواع فرمت صدا، Audio file formatانواع رایج فرمت های صدا

سال های ۷۳ تا ۷۴ بود که دوست دوران دانشجویی م تلفنی با شور و شعفی زیاد به من گفت «حسن نوعی تکنیکی اومده که روی سی دی به جای ۱۸ آهنگ، ۱۶۰ آهنگ جا می شه!!» من: « برو بابا، جوکه، کی باور می کنه!».

من و امثال من مال نسل دوران نوار کاست Maxell UR هستیم به قیمت ۱۱۰ تومنی، بدست آوردن کیفیت خوب موزیک برای ما به راحتی امروز نبود. اما امروز بدست آوردن نایاب ترین ترانه با بهترین کیفیت کاری عادی شده. بچه های ما اصلاً افت کیفیت در کپی کردن رو درک نمی کنند. ۳ سال پیش ناچار شدم با حدود ۴۰۰ نوار کاست که ۱۰ تا شو برداشته بودم خداحافظی کنم، دادم به ماشین های بازیافت که هر هفته  یک بار سر می زنند.

عصر دوران کیفیت موزیک و انتقال و نگهداری ترانه ها مثل سایر حوزها به سرعت دگرگون شده. شیندن موزیک با کیفیت های فوق العاده با بودجه های کم در منازل امکان پذیر شده و …

امروزه  فرمت های متفاوتی از صوت یا صدا وجود دارد، اگر به دانلود موزیک یا ترانه علاقه دارید یا شاید خوره این کار هستید بایستی این فرمت ها را هم بشناسید. در هر صورت هر فردی که با اینترنت، کامپیوتر و موبایل هوشمند سر و کار دارد بایستی این فرمت ها بشناسند:

دو دسته بزرگ فرمت صدا داریم :

·                     فرمت فشرده نشده (Uncompressed Audio Format) و

·                       فرمت فشرده شده (Compressed Audio Format)

فرمت صدای فشرده نشده: شامل WAV, AIFF, AU, PCM  و بهترین فرمت این گروه BWF  است. مثال همان سی دی هایی که معمولاً حداکثر ۱۸ ترک ترانه دارند و در بازار هستند مثل ترانه استاد شجریان، یا شهرام ناظری و …. (فرمت شان PCM است). کپی کردن اینگونه فرمت ها بر روی کامپیوتر یا موبایل نیاز به نرم افزار های خاصی است و می توان بدون فشرده سازی با فرمت .wav و در سیستم اپل با فرمت .aiff بر روی کامپیوتر ذخیره کرد البته اینگونه فرمت ها برای استودیوها و مراکز فروش بزرگ کارایی داره، ولی بیشتر با فرمت BWF، مثلاً اگر بخواهید با این فرمت یک آلبوم استاد شجریان که ۱۶ ترک یا ۷۰ دقیقه باشد بر روی کامپیوتر ذخیره کنید حدود ۷۰۰ مگابایت (معادل یک سی دی) فضا بر روی هارد اشغال می کند.

تصویر تبدیل صدا به انواع فرمت ها

اما فرمت صداهای فشرده شده به دو دسته کلی تقسیم می شوند:

·            فرمت صدای فشرده شده بدون افت کیفیت (Lossless compressed audio format)

·            فرمت صدای فشرده شده با درجات افت کیفیت (Lossy compressed audio format)

فرمت صدای فشرده شده بدون افت کیفیت: در این حالت موزیک یا دیتای صوتی بدون افت هیچ گونه کیفیتی با حجم کمتری ذخیره می شوند و در صورت خارج کردن از فرمت فشرده هیچ گونه افت کیفیتی نخواهیم داشت (مثلاً عین سی دی استاد شجریان یا شهرام ناظری) در این روش بطور کلی فضاهایی که سکوت است را حذف می  کند. در حالی که در فرمت فشرده نشده برای زمان های سکوت هم فضا مصرف می کند. مثال های این فرمت ها: FLAC, WavPack, Monkey’s Audio و  ALACکه آخری فرمت شرکت اپل است. مثلاً شما اگر یک آلبوم استاد شجریان که در حالت فشرده نشده بر روی کامپیوتر دخیره کنید حدود ۷۰۰ مگابایت می شود در حالیکه در فرمت فشرده شده بدون افت کیفیت به نصف کاهش می یابد که تکنیک بسیار جالبی است، مخصوصاً فرمت FLAC در بین کاربران معمولی به سرعت در حال گسترش است.

فرمت صدای فشرده شده با درجات افت کیفیت: در این نوع حجم فایل صوتی خیلی بیشتر کاهش می یابد مثلاً ضمن حذف سکوت، بخش هایی را که کمترین اثر را در کیفیت صدا دارد حذف می کنند، کلیه نویزها حذف می شوند، فرکانس های از صوت یا ترانه که برای گوش قابل شنیدن نیستند حذف می کنند و هم چنین تکنیک های اختصاصی هر فرمت باز هم برکاهش حجم صدا دخالت دارند. محبوب ترین فرمت این گروه بی شک فرمت MP3 است که شهره عام و خاص است فرمت AAC شرکت اپل هم بسیار معروف است (در فروشگاه iTune). تقریباً همه فرمت های این گروه درجات مختلفی از فشرده سازی دارند که معمولاً با bit rate اندازه گرفته می شوند. هر چقدر مقدار بیت رت (bit rate) کمتر باشد اندازه فایل کمتر و کیفیت کمتری نیز دارند. این گروه لیست بسیار بلند بالایی دارند که فقط تعدادی لیست و مقدار کمتری که در کشورمان رایج تر است توضیح داده می شود:

۳gp , .act , .aiff , .aac , .amr , .au , .awb , .dct , .dss , .dvf, .flac , .gsm , .iklax, .ivs, .m4a , .m4p , .mmf, .mp3 , .mpc , .msv, .ogg, .oga , .opus , .ra, .rm , .raw, .sln , .tta , .vox , .wav , .wma , .wv

جدول انواع فرمت صدا با مقدار حجم آهنا

فرمت mp3: پرمصرف ترین فرمت صدا در جهان می باشد. فرمت mp3 با bit rate 128 تقریباً ۱۱ برابر یک فایل صوتی معمولی (فشرده نشده) را فشرده می کند که مقدار فوق العاده ای است، به خاطر همین ۱۶ ترک ترانه استاد شجریان با فرمت mp3 و با بیت ریت ۱۲۸ حدود ۵۰ تا ۶۰ مگابایت حجم می گیرد در حالی که بدون فشرده سازی ۷۰۰ مگابایت بوده. در حال حاضر با توجه به بهبود کیفیت سرعت اینترنت در ایران و حتی دسترسی راحت تر در کل جهان بیشتر mp3 را با حداکثر بیت ریت مثلاً ۳۲۰  دانلود می کنند به نظر من اگر اصراری بر استفاده از این فرمت دارید پیشنهاد من با بیت ریت ۲۵۶ به بالا یا اصلاً ۳۲۰ و یا حداقل ۱۹۲ بیت ریت استفاده کنید کیفیت اینها با دستگاه های صوتی امروزی قابل تشخیص و لمس هستند. فرمت mp3 اگرچه رایج ترین فرمت است  ولی قطعاً بهترین نیست. به نظر می رسد بیشتر نان اسم ریتمیک و روان کلمه mp3 را می خورد.

فرمت wma: این فرمت توسط شرکت مایکروسافت ارائه گردید با فشرده سازی خیلی خوب کیفیت خوبی هم ارائه می دهد.  اخیراً در همه دستگاه های پخش کننده وجود دارد. فرمت wma  با کیفیت مساوی با mp3 نصف mp3 فضا اشغال می کند. یعنی wma با بیت ریت ۱۲۸  معادل ۲۵۶ بیت ریت mp3 است بنابراین فرمت صوتی با ارزشی است برای کسانی کمبود فضا دارند مثلاً در موزیک پلیرها و گوشی موبایل فرمت پیشنهادی است.

فرمت m4a: فرمتی است که توسط شرکت اپل (Apple) ارائه شده کیفیتی خیلی خوبی داشته اگر با این فرمت از فروشگاه iTunes دانلود شود قابل کپی برداری است.

فرمت FLAC: فرمت فشرده شده بدون افت کیفیت است که بهترین شکلی است برا ی کسانی که عشق موزیک و داشتن آرشیو دارند می باشد. ذخیره موزیک یا ترانه بدون هیچ گونه افت کیفیتی را و با حجم نصف حال بدون فشرده شده فراهم می کند. امروزه تقریباً تمام موزیک پلیر های کامپیوتری کدینک این فرمت را دارند ولی دستگاه های سخت افزاری متأسفانه هنوز قادر به پخش آن نیستند. پیشنهاد من استفاده از این فرمت اگر عشق کیفیت دارید و کیفیت موزیک برایتان مهم است و دانلود زیاد می کند و هزینه دانلود برایتان مهم نیست، انتخاب اول است.

فرمت rm یا ra: فرمت مخصوص گوش دادن به موزیک یا فیلم از طریق  اینترنتی یا آن لاین است.کیفیت معمولی دارد. برای گوش دادن موزیک با کیفیت مناسب نیست ولی برای ضبط صدا بد نیست.

فرمت OGG: یک فرمت کد باز هست، کیفیت ش خوبه، کدینک های متنوع ای دارد و این باعث سردرگمی کاربران شده است. نوع کدینکی بنام Vorbis  دارد که برای موزیک و ترانه استفاده می گردد، کدینک Theora برای ویدئو و کدینک Speex برای موارد ضبط صدا یا سخنرانی استفاده می شود. معمولاً با نصف حجم یک فایل mp3 کیفیت یکسانی با mp3 دارد. یعنی OGG 128 بیت ریت یک ترانه نصف حجم همان ترانه را در فرمت mp3  با بیت ریت ۱۲۸ دارد. اغلب نرم افزارهای پخش کننده موزیک این نوع فرمت را پخش می کنند. ولی دستگاه های سخت افزاری خیلی کم. با توجه به کد باز بودن و حجم کم آن نسبت mp3 محبوبیتی در خور توجه ای پیدا نکرد.  تمام

برای نوشتن این مطلب از سایت Wikipedia مطلب Audio File Formats استفاده شده است لینک مطلب اینجا

Be Sociable, Share!

یک پاسخ به “انواع رایج فرمت های صدا”

  1. بسیار عالی و اموزنده‌ بود ممنون

    [پاسخ]

نوشتن پاسخ

*